Stichting Mesdag-Zuivelfonds NLTO
Van Limburg Stirumweg 25
9291KB Kollum
mesdagfonds@gmail.com

Laatste nieuws

Column: Druk zetten met boerenprotesten en volhouden loont

24-07-2020 - Afgelopen woensdag was er alweer een boerenprotest en voor de tweede keer bij het RIVM. Dit keer bleven de grote trekkers thuis en waren boeren minder zichtbaar. Hoeveel zin hebben die protesten dan nog? En beginnen ze niet als een grijsgedraaide LP te klinken? Ik denk dat het zeker zin heeft, ook als de kern van de boodschap dezelfde is. Druk zetten en volhouden loont, wanneer zaken onredelijk zijn of niet kloppen. Dat is niet mijn mening, maar blijkt gewoon in de praktijk.

De acties van het Mesdagfonds zijn daar een goed voorbeeld van. Het fonds mag dan door de algemene media en een groot deel van de politiek niet hoog worden aangeslagen, door vol te houden komen er uiteindelijk wel zaken op tafel. Sinds 2015 probeert het Mesdagfonds de brongegevens van het ammoniakbeleid boven tafel te krijgen. Dat lukte niet, omdat die er niet meer zouden zijn. Het Mesdagfonds bleef echter roeren in het ammoniakdossier en dat leidde in januari tot een verlaging van de ammoniakuitstoot bij het uitrijden van mest met tien procent. Zonder druk vanuit het Mesdagfonds hadden de onderzoekers van Wageningen niet opnieuw naar hun eigen berekeningen gekeken. Dat het 5 jaar duurde is natuurlijk wel tenenkrommend.

Juiste mores RIVM
Bij het stikstofbeleid gebeurt nu precies hetzelfde. Opnieuw het Mesdagfonds wilde inzage in de stikstofmodellen en de brondata die de overheid gebruikt voor beleid. In eerste instantie wilde het RIVM die niet geven en werd de druk verhoogd met een rechtszaak. De rechter bepaalde dat het aan het RIVM zelf was om te beslissen over openbaarmaking. Uiteindelijk ging het RIVM over stag, een stap die volgens mij iets zegt over de juiste wetenschappelijke mores van het instituut, en kon iedereen met enige kennis van zaken meekijken en zelf berekeningen uitvoeren.

Rectificatie RIVM
En dat gebeurde dus ook. Het Mesdagfonds zelf deed het, maar maakte daarbij helaas onbewust een fout en moest het percentage van 25 procent aandeel van landbouw in de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden corrigeren. Dat werd breed uitgemeten in de pers. Tegelijk met de rectificatie van het Mesdagfonds kwam het RIVM ook met een rectificatie dat hun 46 procent niet klopte. Dat bleek 41 procent te zijn, maar haalde alleen binnen de agrarische media het nieuws. Het was voor mij wel opnieuw een teken van de wetenschappelijke integriteit van het instituut, want het RIVM wil wetenschappelijk wel de juiste conclusies trekken. Dan helpt het als er andere wetenschappers of criticasters meekijken en kritieken geven. Die wordt dan of wetenschappelijk weerlegt of er wordt terecht iets vastgesteld en volgt er een aanpassing.

Verkeerde adres
Op basis hiervan zou je kunnen concluderen dat het boerenprotest afgelopen woensdag op de verkeerde locatie plaatsvond. Dat bracht het RIVM zelf vlak voor de start van de bijeenkomst ook naar buiten. ‘Protesterende boeren zijn vandaag bij het RIVM aan het verkeerde adres. Het RIVM bepaalt niet welke maatregelen worden genomen om de hoeveelheid stikstof terug te dringen, zoals die op het gebied van veevoer.’ Kijk je alleen naar de voermaatregel, dan is dat inderdaad een beslissing van het ministerie van LNV. Toch klopt de redenatie van het instituut niet, want het RIVM wordt ambtelijk aangestuurd waardoor er ook beleidskeuzes zijn terug te vinden in hun uitkomsten.

Terecht protest bij RIVM
De Commissie Hordijk, ingesteld door minister Schouten als reactie op de druk van het Mesdagfonds, onderzocht de rekenmodellen van het RIVM en kwam tot de conclusie dat de uitstoot vanuit de landbouw anders werd berekend dan voor verkeer. Een duidelijke wetenschappelijke verklaring daarvoor ontbreekt en daar moet het kabinet nog iets mee.

En Tv-programma 1Vandaag bracht boven tafel dat er bij verkeersprojecten met twee maten wordt gemeten, waarbij de overheid zichzelf bevoordeeld en projecten makkelijker gerealiseerd krijgt. Volgens het RIVM ‘een beleidskeuze’, waar ze wel aan meewerkte. Zelfs de Volkskrant vond deze week dat de boeren een punt hadden om te demonstreren. Let wel, dat 1Vandaag tot die conclusies wist te komen, kwam wel doordat het RIVM hun systemen openbaar had gezet. Daardoor zijn zaken transparanter geworden. Datzelfde gebeurde bij vliegveld Lelystad, waar Leon Adegeest het rekenmodel gebruikte om de Milieu Effect Rapportage (MER) te controleren. Hij toonde aan dat een weg door de MER-commissie (het RIVM speelde hierin geen rol) ‘over het hoofd’ was gezien, waardoor de uitstoot van autoverkeer, dat van en naar het vliegveld rijdt, op papier lager zou uitvallen dan na de opening in de praktijk.

Transparantie toverwoord
De boeren stonden dus wel degelijk op de goede plek. Wanneer het RIVM echt onafhankelijk zou zijn, zouden ze zich niet laten beïnvloeden door beleidskeuzes. En ook een tussenweg is nog mogelijk, waarbij het RIVM de beleidskeuzes wel meeneemt, maar daar vervolgens zelf open over is en actief over naar buiten treedt zodat iedereen weet dat de uitkomst deels gestuurd is. Transparantie is hier echt het toverwoord. Door druk van het Mesdagfonds en de boerenprotesten wordt het zicht op de totstandkoming van beleid steeds helderder. Nu nog hopen dat het voor de boeren uiteindelijk ook voordelig uitpakt.

Mijn aanbeveling: zet een streep door de snelwegprojecten waarvoor de voermaatregel in het leven is geroepen. De berekening klopt er niet van en door de coronacrisis is er veel minder wegverkeer, dus is die verbreding ook niet nodig.

Tekst Robert Ellenkamp/Jan Cees Vogelaar
https://www.agraaf.nl/artikel/259346-druk-zetten-met-boerenprotesten-en-volhouden-loont/
 

Nieuws

FrieslandCampina blijft kwakkelen op Duitse markt FrieslandCampina maakte in 2017 naar eigen zeggen een nieuwe start in Duitsland. Binnen 3 jaar moest de Duitse divisie weer winst draaien, zo was toen de doelstelling. Van groene cijfers is vooralsnog geen sprake.
Forse stijging brokprijzen door dure grondstoffen De voergrondstofprijzen hebben afgelopen oktober een flinke stijging ingezet, waarvan het plafond nog altijd niet in zicht lijkt te zijn. Deze stijging is inmiddels ook duidelijk terug te zien bij de prijzen van rundveebrokken over november.
Deel opkoopmiljarden naar stikstofreductie? In de Tweede Kamer is er mogelijk een meerderheid die het miljardenbudget voor de vrijwillige opkoop van veehouderijen, gedeeltelijk wil ombuigen naar investeringssteun bij het emissie arm maken van de bedrijfsvoering.
Populariteit plantaardige melk is blijvend De populariteit van plantaardige zuivelproducten heeft tijdens de coronapandemie forse stappen gezet. Half maart namen de verkopen met ruim 60% toe, zo tonen cijfers van marktbureau SPINS an. Inmiddels is het groeitempo wat afgezwakt, al kan je een gemiddeld groeitempo van 17% nog altijd hoog noemen. 4 redenen waarom plantaardige melk geen eendagsvlieg is.
200 man eruit bij Duitse tak FrieslandCampina FrieslandCampina gaat in Duitsland in de kosten snijden. Voor zo'n 195 voltijds-medewerkers van het zuivelconcern valt daardoor het doek.
Kunstmestmarkt is in beton gegoten De markt voor kunstmest lijkt in beton gegoten. De noteringen voor zowel Kalkammonsalpeter als Nutramon zijn ondertussen al weken stabiel. Waar komen deze prijzen op uit? En kan de internationale vraag naar ureum de prijzen op termijn doen stijgen?
Keuzes Investico bepalen uitkomst stikstofcalculaties 'Handvol boerenbedrijven houdt Nederland op slot'. Dat is de uitkomst van het onderzoek van Investico, een platform voor onderzoeksjournalistiek op basis van berekeningen met de Aerius Calculator. De uitkomsten van Aerius Calculator zijn echter afhankelijk van wat je erin stopt.
Grasgevoerd Iers rundvlees gekenmerkt met eigen label De Ierse overheidsinstantie Bord Bia (de Irish Food Board) lanceert dit najaar een nieuw nationaal kwaliteitslabel voor Iers rundvlees genaamd 'Grass Fed Standard'. Het label moet consumenten transparantie geven over de herkomst van het vlees.  
Bierbostel naar record op tamme voermarkt Het rommelde al even, maar nu is de kogel door de kerk. De prijs van bierbostel heeft opnieuw een stap naar boven gezet en komt daarmee uit op recordhoogte. De andere ruwvoeders doen het rustiger aan, want enkel snijmaïs noteert een prijsmutatie.
Rabobank waarschuwt voor overaanbod melk De negatieve impact van de coronacrisis houdt voorlopig nog grip op de zuivelmarkt, zo is de verwachting van de Rabobank. Tot het tweede kwartaal van 2021 zien analisten van de bank geen ruimte voor herstel.
Handel in VVO's loopt vlot voor de tijd van het jaar Het einde van 2020 nadert en doorgaans komt de de handel in vervangende verwerkingsovereenkomsten (VVO's) meer in trek. Hoe verloopt de handel dit jaar en wat wordt er verwacht van de prijzen richting de jaarwisseling?
Danone schrapt duizenden banen door coronacrisis Zuivelgigant Danone kondigde zondag (22 november) aan te gaan snijden in het werknemersbestand. Er worden zo'n 2.000 banen geschrapt om de winstgevendheid een boost te geven. Net als vele andere bedrijven heeft ook Danone last van de coronacrisis.
De 4 redenen van Arla's pessimisme over de markt Hoewel de melkprijs voor december stabiel blijft, is de Scandinavische zuivelcoöperatie Arla allerminst positief over de situatie over de zuivelmarkt.
Frankrijk passeert Duitsland in mestafzet Voor het eerst is Frankrijk Duitsland gepasseerd als belangrijkste afzetgebied van onbewerkte en bewerkte mest. Hoe meer fosfaat de mest per kuub bevat, hoe groter de transportafstand. Dat blijkt uit cijfers van het Nederlands Centrum Mestverwaarding (NCM).
Amerikanen melken in coronacrisis fors door De Amerikaanse melkaanvoer over september en oktober volgt dezelfde lijn als vorig jaar, maar zet wel hoger in. Een enigszins opvallende ontwikkeling aangezien de nog altijd voortdurende coronacrisis er dit voorjaar voor heeft gezorgd dat de zuivelmarkt geen optimale afzetkanalen kan bieden.
Nieuwe coöperatie komt met lokale 'Duingoed' kaas Op initiatief van een groep melkveehouders uit het gebied rondom de Loonse en Drunense Duinen is gisteren (18 november) de coöperatie Duinzuivel opgericht. Met de aangesloten melkveehouders wordt er Brabantse Duingoed-kaas gemaakt. Ambachtelijke kaas die lokaal afgezet wordt, zonder groot marketing offensief.
Herstel agrarische sector pas in tweede helft 2021 Herstel van de agrarische sector zal pas in de tweede helft van 2021 zichtbaar worden. Dat voorspelt ABN Amro in een nieuwe sectorprognose. De coronacrisis én andere uitdagingen zorgen komend jaar voor dalingen in de volumes, vooral in de varkenshouderij en akkerbouw.
Nederland telt weer meer melkgeiten Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat er dit jaar opnieuw meer melkgeiten bijgekomen zijn in Nederland. Het betreft een stijging van 4% ten opzichte van vorig jaar, wat met name wordt veroorzaakt door schaalvergroting. De provincies Noord-Brabant en Gelderland zijn aanvoerders wat betreft de hoeveelheid bedrijven en geiten per provincie.
Brusselse boterberg slinkt, hoe reageert de markt? Het gaat te ver om te stellen dat de zuivelmarkt tussen hoop en vrees leeft, maar de stemming heeft wel iets daarvan weg. Wanneer we de aanknopingspunten en negatieve aspecten tegen elkaar wegstrepen, dan blijft er een mat gevoel over. De slinkende interventievoorraden zijn opbeurend, maar het coronavirus is spelbreker.
Ruwvoer aankopen goedkoper dan verbouwen De komende jaren trekt het ministerie van Landbouw in totaal €175 miljoen uit om bedrijven te ondersteunen die willen omschakelen naar een verregaande vorm van duurzame landbouw. Banken doen dit niet, want het extensiveren kan veel geld kosten.