Stichting Mesdag-Zuivelfonds NLTO
Van Limburg Stirumweg 25
9291KB Kollum
mesdagfonds@gmail.com

Laatste nieuws

‘Bug’ in rekenmodel OPS oorzaak onjuist stikstofcijfer

02-03-2020 - Op 20 februari heeft Mesdagfonds in een persconferentie in Den Haag een onjuist percentage naar buiten gebracht. Het betreft het percentage van het aandeel van 25% aan stikstofdepositie op natuurgebieden, dat afkomstig zou zijn van de landbouw. Dit percentage is berekend met het rekenmodel OPS en de emissie-datasets die het RIVM op 7 januari 2020 samen met een gebruikershandleiding openbaar heeft gemaakt. Een ‘bug’ in rekenmodel OPS, die tijdens de runs onmogelijk kon worden opgemerkt en ook niet was vermeld in de handleiding, blijkt de oorzaak van de onjuiste berekening. Mesdagfonds laat de berekening nu opnieuw uitvoeren. Wat het juiste percentage is, is op dit moment nog niet bekend.

Het percentage van 25% in het ‘Mesdagonderzoek’ werd meteen ter discussie gesteld door het RIVM. Het percentage zou te laag zijn. Het RIVM meldde in de media ook de vermoedelijke redenen: de onderzoekers van Mesdagfonds zouden ook Natura2000-gebieden die bestaan uit water hebben meegeteld, terwijl alleen de 118 stikstofgevoelige gebieden in ogenschouw genomen hadden moeten worden. Ook zou een minder verfijnd raster zijn gebruikt.

Mesdagfonds heeft daarop nader onderzoek ingesteld. Een minder verfijnd raster geeft hooguit een geringe afwijking. Evenmin blijken de ‘waterige’ natuurgebieden de onderliggende oorzaak. Temeer daar de zogenaamde PAS-lijst met 118 gebieden samen met de PAS is vervallen. Momenteel geldt een uitgebreidere lijst, waarop ook gebieden met water staan.[1]

‘Bug’ in OPS-model
De oorzaak blijkt van een geheel andere aard. De onderzoekers van Mesdagfonds hebben direct na de persconferentie volledige transparantie en openbaarheid gegeven van de invoerdata, de runs en uitvoerdata. Op basis van deze informatie signaleerde een oplettende RIVM-medewerker een ‘hickup’ tussen rekenmodel OPS en de invoer vanuit de beschikbaar gestelde databestanden. OPS zou niet goed overweg kunnen met invoerbestanden met meerdere stoffen (in dit geval stikstofoxiden en ammoniak), waardoor er onjuiste resultaten zijn gegenereerd. De RIVM-medewerker gaf aan dat met het ‘opsplitsen’ van de invoer-datasets, de runs wel tot correcte uitkomsten zouden leiden.  

Deze ‘bug’ in de OPS-software hebben wij helaas niet kunnen voorzien. Bij de levering van het materiaal door het RIVM was expliciet aangegeven dat hiermee de depositieberekeningen uitgevoerd konden worden. De onderzoekers van Mesdagfonds hebben nauwgezet de door het RIVM beschikbaar gestelde gebruikershandleiding en documentatie gevolgd. Daarin was echter niet opgenomen dat OPS alleen overweg kan met ‘opgesplitste’ invoerbestanden. Sterker nog, bij de invoer geeft OPS juist aan wél overweg te kunnen met meerdere stoffen tegelijk (het invoerveld maakt variabelen mogelijk). OPS deed tijdens de runs verder ‘gewoon’ zijn werk, en rekende de emissies van zowel stikstofoxiden als ammoniak om in stikstofdeposities, ook weer keurig uitgesplitst per stof. OPS gaf daarbij geen enkele controle- of foutmelding. Wanneer een model niet met een bepaalde invoerwijze overweg kan, behoort het model dat te signaleren. Bij OPS ontbreken echter alle gangbare checks op de invoerdata (het model slaat direct aan het rekenen, ook als de invoer niet klopt). Gebruikers behoren hier op gewezen te worden. Dat is niet gebeurd. Pas achteraf werd deze extra ‘gebruikersinstructie’ verstrekt. (Wanneer het RIVM het model inhoudelijk had laten toetsen, zou dit hiaat aan het licht zijn gekomen).

Inmiddels hebben de onderzoekers geconstateerd dat ook de output-bestanden van het RIVM zelf, ten behoeve van de Commissie Remkes, niet matchen met cijfers die het RIVM naar buiten heeft gebracht. Hieruit blijkt een lager aandeel voor de landbouw, dan voorgesteld. Vanuit Mesdagfonds zijn hierover in de afgelopen weken herhaaldelijk vragen gesteld, maar een antwoord blijft tot nu toe uit. De Commissie Remkes bracht in september 2019 een aandeel van 46% voor de landbouw naar buiten (een vergelijkbaar percentage als de depositie op stikstofgevoelige natuurgebieden).

Conclusies die niet ter discussie staan
Uitsluitend het percentage van 25% staat ter discussie. De conclusies die Mesdagfonds naar buiten bracht t.a.v. de effectiviteit van maatregelen en de haalbaarheid van kritische depositiewaarden, staan nadrukkelijk niet ter discussie. Deze conclusies zijn namelijk getrokken op basis van andere datasets en analyses. Onderstaande conclusies staan dus niet ter discussie:
  • De Commissie Remkes heeft onjuiste cijfers naar buiten gebracht, deze commissie baseerde zich op onvolledige en weinig transparante informatie.
  • Ook bij een volledig verbod op de landbouw, wordt de kritische depositiewaarde (stikstofnorm) in zeventig procent van de stikstofgevoelige natuurgebieden niet gehaald.
  • De depositie wordt veroorzaakt door heel veel bronnen, die allemaal een klein beetje doen. Het saneren van een aantal ‘piekbelasters’ (volgens de definitie van de minister: bedrijven met hoge emissies) draagt relatief weinig bij aan de stikstofdoelstellingen. Ook omdat er geen lineair verband is tussen emissies en deposities op Natura2000. Kortom: alle kleine beetjes helpen niet.
  • De miljardenschades in de bouw waren niet nodig geweest, als de depositieberekeningen voor de vergunningen en vanuit emissieregistratie waren gekoppeld.

 
Slotopmerkingen
Mesdagfonds vindt dat rekenmodellen en datasets van de overheid transparant, controleerbaar en reproduceerbaar moeten zijn, conform de wetenschappelijke spelregels die voor iedereen gelden. Externe specialisten, en niet alleen RIVM medewerkers, moeten kunnen werken met het aangeleverde materiaal. Er moet dus een goede, dat wil zeggen volledige, handleiding beschikbaar zijn voor iedereen die deskundig is op het gebied van rekenmodellen en datasets.
Mesdagfonds laat op dit moment de berekeningen omtrent het aandeel landbouw in de stikstofdepositie op natuurgebieden opnieuw uitvoeren. Ook omdat met het vervallen van de PAS niet alleen de 118 stikstofgevoelige gebieden relevant zijn, maar ook een 12-tal waterige gebieden. Mesdagfonds wil extra computercapaciteit inhuren, zodat de rekentijd kan worden bekort.
 
Met vriendelijke groet,
Jan Cees Vogelaar,
Voorzitter Mesdag Zuivelfonds
 

Nieuws

Impossible Foods verlaagt weer prijs vleesvervangers Impossible Foods heeft de groothandelsprijzen van de eigen vleesvervangers wederom verlaagd. Op deze manier wil het Amerikaanse foodbedrijf ervoor zorgen dat 'de prijs' niet de bepalende factor kan zijn in de keuze tussen dierlijke en/of veganistische producten.
Milcobel wil weer strijden om de podiumplaatsen Milcobel presteert ondermaats, waardoor de melkprijs al tijden zwaar tegenvalt . Afgelopen jaar besloten daarom 173 leden-melkveehouders te vertrekken bij de Belgische zuivelcoöperatie. Hoewel de uitstroom wordt betreurd, hoeft de lagere aanvoervolumes niet slecht uit te pakken voor de verwaarding van melk. CEO Nils van Dam over het ingezette verbeterplan, de uitstroom van leden-melkveehouders en de komst van A-ware naar België. 'Wij willen dat onze leden weer trots zijn op Milcobel.'
Arla wil online omzet in 5 jaar verdubbelen Zuivelcoöperatie Arla wil dé e-commerceleider binnen de zuivelsector in Europa worden. Daarom heeft de coöperatie zichzelf het doel gesteld om de omzet via de online platforms van haar klanten binnen 5 jaar te verdubbelen naar €600 miljoen.
CONO Kaasmakers produceert GMO-vrije kaas CONO Kaasmakers zet een nieuwe stap in verduurzaming, de coöperatie produceert vanaf nu alleen nog maar kaas zonder GMO.
Krijgen we dit jaar nog een echte winter? Net zoals vorig jaar bakt de winter in Nederland er tot nu toe niet zoveel van. Komt er nog een serieuze vorstperiode aan of sukkelen we door zacht winterweer met regen en sneeuw? Weerman Robert de Vries geeft zijn verwachting.
Zuivelmarkt zit in goede flow en voelt vast aan In het doorgaans zwakke eerste kwartaal voelt de zuivelmarkt bijna ongewoon vast aan. Marktexpert Wouter Baan praat u bij over de laatste ontwikkelingen en prijsmutaties. 
Geen concrete oplossing in overleg tussen boer en CBL Krijgt de boer voldoende geld voor zijn product? Het is een vraag die meerdere keren per jaar opduikt. Donderdagochtend 14 januari gingen boeren, overheidspartijen, financiële partijen en het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) over het onderwerp in gesprek. Onder meer het verdienmodel van boeren en het keurmerk 'FarmerFriendly' zijn besproken. Concrete oplossingen heeft het echter niet opgeleverd.
Wie betaalde de beste melkprijs in 2020? In 2020 werd de wereld opgeschrikt door het coronavirus, dat ook de zuivelmarkt in zijn greep hield. De melkprijzen kregen met name in het tweede kwartaal flinke klappen, daarna vond er herstel plaats. Melkveehouders bleven zodoende behoed voor extreem lage prijsniveaus van onder €30 per 100 kilo. De gemiddelde melkprijs in Nederland pakte echter wel lager uit dan het jaar daarvoor. Welke verwerker scoorde jaarrond het best?
Vreugdenhil sluit 2020 af zonder verhoging Vreugdenhil Dairy Foods sluit 2020 met een onveranderde melkprijs. De melkverwerker houdt de prijs ook stabiel over de maand december en blijft op basis van de kale melkprijs bovenaan staan in de melkprijsvergelijker.
Nederlandse melkaanvoer houdt groei niet vast De Nederlandse melkaanvoer kwam in december voor het eerst sinds maanden weer onder het niveau van 2019 uit. Desalniettemin liggen de aanvoercijfers over heel 2020 wel hoger...
AR ziet kansen ondanks krimpende markt Ondanks een turbulent jaar met veranderende marktomstandigheden heeft AgruniekRijnvallei een goed jaar achter de rug. Er zijn meer diervoerders afgezet dan in 2019 en ook de omzet is gestegen. Ondanks een krimpende markt ziet het bedrijf groeikansen in de markt.
COV vindt opvolger voor voorzitter Jos Goebbels Laurens Hoedemaker volgt vanaf mei dit jaar Jos Goebbels op als voorzitter van de Centrale Organisatie voor de Vleessector (COV) en de Nederlandse Vleeswarenindustrie (VNV).
Ruim 16.000 bedrijven hebben geen opvolger Van de land- en tuinbouwbedrijven met een bedrijfshoofd van 55 jaar of ouder heeft 60% momenteel geen bedrijfsopvolger. Dit betreft ruim 16.000 bedrijven. Dat vertelt Cor Pierik, hoofd landbouw van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), in een nieuwe Boerenbusiness Feiten.
Voeraardappel wordt steeds schaarser Van veel reuring op de voermarkt is nog steeds geen sprake. De prijzen blijven overwegend stabiel. Een aantal producten worden wat schaarser, in het bijzonder de voeraardappelen.
'Stikstofwet zet landbouw compleet op slot' Als de wet Stikstofreductie en Natuurherstel ook door de Eerste Kamer komt, dan gaat de landbouw in ons land compleet op slot. Hiervoor waarschuwt John Spithoven van Stichting Stikstofclaim. De wet biedt volgens hem eveneens geen oplossing voor de zogeheten PAS-melders.
De geketende boer en het sorteren van winnaars FarmerFriendly of On the way to Planet Proof? Dagverkoop, poolcontract of vaste-prijs-contract? Vrije mester of contract? Coöperatie of beursgenoteerd? Veiling of contract? Allemaal keuzes van vragers en aanbieders om de relaties in de keten vorm te geven.
Slachtcijfers omhoog, gewichten juist omlaag Over de maand december lagen de slachtcijfers van runderen een stuk hoger dan vorig jaar. De slachtgewichten komen juist lager uit. Hoe bewegen de cijfers op jaarbasis?
Stikstofwet geeft juridische chaos en rechtsongelijkheid Met de nieuwe Stikstofwet sloot minister Carola Schouten het dossier half december. Nog net voor de verkiezingen in maart, zodat het nieuwe kabinet er tijdens de formatie geen last van heeft. Deze wet is het resultaat van een wetgever die een papieren werkelijkheid in stand wil houden om geen gezichtsverlies te hoeven leiden.
FrieslandCampina plukt CFO weg bij Heijmans Jaska de Bakker vertrekt aankomende zomer als CFO bij FrieslandCampina. Voor haar in de plaats komt Hansen Janssen die overkomt van bouwbedrijf BAM.
Voedselopkoop steunt Amerikaanse zuivelmarkt Het programma voor voedselopkoop in de Verenigde Staten geeft de zuivelmarkt een boost. De Amerikaanse overheid heeft deze week bekend gemaakt opnieuw $1,5 miljard uit te trekken. Het is inmiddels de vijfde ronde van deze steunmaatregel, bedoeld om agrarische markten door de coronacrisis te loodsen.