Stichting Mesdag-Zuivelfonds NLTO
Van Limburg Stirumweg 25
9291KB Kollum
mesdagfonds@gmail.com

Laatste nieuws

‘Bug’ in rekenmodel OPS oorzaak onjuist stikstofcijfer

02-03-2020 - Op 20 februari heeft Mesdagfonds in een persconferentie in Den Haag een onjuist percentage naar buiten gebracht. Het betreft het percentage van het aandeel van 25% aan stikstofdepositie op natuurgebieden, dat afkomstig zou zijn van de landbouw. Dit percentage is berekend met het rekenmodel OPS en de emissie-datasets die het RIVM op 7 januari 2020 samen met een gebruikershandleiding openbaar heeft gemaakt. Een ‘bug’ in rekenmodel OPS, die tijdens de runs onmogelijk kon worden opgemerkt en ook niet was vermeld in de handleiding, blijkt de oorzaak van de onjuiste berekening. Mesdagfonds laat de berekening nu opnieuw uitvoeren. Wat het juiste percentage is, is op dit moment nog niet bekend.

Het percentage van 25% in het ‘Mesdagonderzoek’ werd meteen ter discussie gesteld door het RIVM. Het percentage zou te laag zijn. Het RIVM meldde in de media ook de vermoedelijke redenen: de onderzoekers van Mesdagfonds zouden ook Natura2000-gebieden die bestaan uit water hebben meegeteld, terwijl alleen de 118 stikstofgevoelige gebieden in ogenschouw genomen hadden moeten worden. Ook zou een minder verfijnd raster zijn gebruikt.

Mesdagfonds heeft daarop nader onderzoek ingesteld. Een minder verfijnd raster geeft hooguit een geringe afwijking. Evenmin blijken de ‘waterige’ natuurgebieden de onderliggende oorzaak. Temeer daar de zogenaamde PAS-lijst met 118 gebieden samen met de PAS is vervallen. Momenteel geldt een uitgebreidere lijst, waarop ook gebieden met water staan.[1]

‘Bug’ in OPS-model
De oorzaak blijkt van een geheel andere aard. De onderzoekers van Mesdagfonds hebben direct na de persconferentie volledige transparantie en openbaarheid gegeven van de invoerdata, de runs en uitvoerdata. Op basis van deze informatie signaleerde een oplettende RIVM-medewerker een ‘hickup’ tussen rekenmodel OPS en de invoer vanuit de beschikbaar gestelde databestanden. OPS zou niet goed overweg kunnen met invoerbestanden met meerdere stoffen (in dit geval stikstofoxiden en ammoniak), waardoor er onjuiste resultaten zijn gegenereerd. De RIVM-medewerker gaf aan dat met het ‘opsplitsen’ van de invoer-datasets, de runs wel tot correcte uitkomsten zouden leiden.  

Deze ‘bug’ in de OPS-software hebben wij helaas niet kunnen voorzien. Bij de levering van het materiaal door het RIVM was expliciet aangegeven dat hiermee de depositieberekeningen uitgevoerd konden worden. De onderzoekers van Mesdagfonds hebben nauwgezet de door het RIVM beschikbaar gestelde gebruikershandleiding en documentatie gevolgd. Daarin was echter niet opgenomen dat OPS alleen overweg kan met ‘opgesplitste’ invoerbestanden. Sterker nog, bij de invoer geeft OPS juist aan wél overweg te kunnen met meerdere stoffen tegelijk (het invoerveld maakt variabelen mogelijk). OPS deed tijdens de runs verder ‘gewoon’ zijn werk, en rekende de emissies van zowel stikstofoxiden als ammoniak om in stikstofdeposities, ook weer keurig uitgesplitst per stof. OPS gaf daarbij geen enkele controle- of foutmelding. Wanneer een model niet met een bepaalde invoerwijze overweg kan, behoort het model dat te signaleren. Bij OPS ontbreken echter alle gangbare checks op de invoerdata (het model slaat direct aan het rekenen, ook als de invoer niet klopt). Gebruikers behoren hier op gewezen te worden. Dat is niet gebeurd. Pas achteraf werd deze extra ‘gebruikersinstructie’ verstrekt. (Wanneer het RIVM het model inhoudelijk had laten toetsen, zou dit hiaat aan het licht zijn gekomen).

Inmiddels hebben de onderzoekers geconstateerd dat ook de output-bestanden van het RIVM zelf, ten behoeve van de Commissie Remkes, niet matchen met cijfers die het RIVM naar buiten heeft gebracht. Hieruit blijkt een lager aandeel voor de landbouw, dan voorgesteld. Vanuit Mesdagfonds zijn hierover in de afgelopen weken herhaaldelijk vragen gesteld, maar een antwoord blijft tot nu toe uit. De Commissie Remkes bracht in september 2019 een aandeel van 46% voor de landbouw naar buiten (een vergelijkbaar percentage als de depositie op stikstofgevoelige natuurgebieden).

Conclusies die niet ter discussie staan
Uitsluitend het percentage van 25% staat ter discussie. De conclusies die Mesdagfonds naar buiten bracht t.a.v. de effectiviteit van maatregelen en de haalbaarheid van kritische depositiewaarden, staan nadrukkelijk niet ter discussie. Deze conclusies zijn namelijk getrokken op basis van andere datasets en analyses. Onderstaande conclusies staan dus niet ter discussie:
  • De Commissie Remkes heeft onjuiste cijfers naar buiten gebracht, deze commissie baseerde zich op onvolledige en weinig transparante informatie.
  • Ook bij een volledig verbod op de landbouw, wordt de kritische depositiewaarde (stikstofnorm) in zeventig procent van de stikstofgevoelige natuurgebieden niet gehaald.
  • De depositie wordt veroorzaakt door heel veel bronnen, die allemaal een klein beetje doen. Het saneren van een aantal ‘piekbelasters’ (volgens de definitie van de minister: bedrijven met hoge emissies) draagt relatief weinig bij aan de stikstofdoelstellingen. Ook omdat er geen lineair verband is tussen emissies en deposities op Natura2000. Kortom: alle kleine beetjes helpen niet.
  • De miljardenschades in de bouw waren niet nodig geweest, als de depositieberekeningen voor de vergunningen en vanuit emissieregistratie waren gekoppeld.

 
Slotopmerkingen
Mesdagfonds vindt dat rekenmodellen en datasets van de overheid transparant, controleerbaar en reproduceerbaar moeten zijn, conform de wetenschappelijke spelregels die voor iedereen gelden. Externe specialisten, en niet alleen RIVM medewerkers, moeten kunnen werken met het aangeleverde materiaal. Er moet dus een goede, dat wil zeggen volledige, handleiding beschikbaar zijn voor iedereen die deskundig is op het gebied van rekenmodellen en datasets.
Mesdagfonds laat op dit moment de berekeningen omtrent het aandeel landbouw in de stikstofdepositie op natuurgebieden opnieuw uitvoeren. Ook omdat met het vervallen van de PAS niet alleen de 118 stikstofgevoelige gebieden relevant zijn, maar ook een 12-tal waterige gebieden. Mesdagfonds wil extra computercapaciteit inhuren, zodat de rekentijd kan worden bekort.
 
Met vriendelijke groet,
Jan Cees Vogelaar,
Voorzitter Mesdag Zuivelfonds
 

Nieuws

Boterprijs aanjager op hogere Global Dairy Trade De opmars van de zuivelprijzen zet door. Op de Global Dairy Trade die vandaag (19 oktober) plaatsvond, zijn opnieuw noemenswaardige prijsverhogingen zichtbaar. Met name de boterprijs knalt omhoog, maar ook de melkpoeders noteren in het groen. Wat betekent dit voor de melkprijzen?
Opmerkelijke teruggang in melkaanvoer Kiwi's De melkproductie in Nieuw-Zeeland komt seizonaal gezien echt op gang in augustus en heeft in deze maand de aanvoer flink zien teruglopen in vergelijking met augustus 2020. 
Flinke variatie in prijzen voor snijmaïs Maïs staat nog steeds centraal in de ruwvoerhandel. Ook de belangstelling voor bijproducten blijft goed. De handel in hooi en stro is daarentegen rustig en bij kuilgras merken enkele handelaren dat veehouders voorzichtig zijn met aanbieden.
Volume Danone loopt iets terug, omzet wel hoger Danone heeft haar omzet over het derde kwartaal met 3,8% zien toenemen, deze kwam daarmee uit op €6,16 miljard. Hoewel dit enkele tienden van procenten hoger was dan analisten vooraf hadden voorzien valt de groei een stuk lager uit dan over het tweede kwartaal.
Wat heeft oververhitte kunstmestmarkt in petto? De kunstmestmarkt is behoorlijk oververhit. Verschillende leveranciers melden dat boeren al grote hoeveelheden kunstmest hebben besteld, veel meer dan normaal. Prijzen zijn hoog maar dat lijkt voor de boer niet eens de grootste zorg.
Wat doet de melkaanvoer in Duitsland en Frankrijk? De melkaanvoer in Europa’s grootste zuivel producerende landen, Duitsland en Frankrijk,  lag in augustus rond de niveaus van het jaar ervoor. Duitsland produceerde iets minder melk, Frankrijk iets meer.
LTO Melkveehouderij houdt vast aan eigen plannen LTO Melkveehouderij was ontzettend verrast over de plannen van AgriNL vorige week. De vakgroep staat er 'ook in de verste verte niet achter, maar is wel bereid tot overleg met de overheid op basis van eigen LTO-plannen.
Fuite Veal verwerft opnieuw eigen slachterij Fuite Veal neemt slachterij Beernink in Oldenzaal over van de gebroeders Beernink. De slachterij werd te koop aangeboden en de Fuite Groep is daar op ingegaan, aldus een zegsman van het Genemuider familiebedrijf.
Milcobel doet €1,50 bij oktobermelkprijs op Het Belgische Milcobel verhoogt de oktoberprijs met €1,50 per 100 liter. Daarmee beweegt de reële melkprijs zich ook voor Nederlandse omstandigheden behoorlijk richting de €40,00 per 100 kilo melk.
A-ware boer vult nu ook het vleesschap bij Albert Heijn Albert Heijn stapt over op Nederlands rundvlees voor het eigen huismerk. Het gehakt wordt straks niet meer gedraaid van Argentijns rundvlees, maar van een Nederlandse melkkoe afkomstig van boeren die leverancier zijn bij zuivelproducent A-ware.
Ausnutria koopt handelaar geitenmelk Milkconnect Inzamelaar van geitenmelk Milkconnect in Schaijk wordt onderdeel van Holland Geitenmelk (HGM). Dit hebben beide partijen bekend gemaakt. HGM is onderdeel van Ausnutria, producent van kindervoeding op basis van geiten- en koemelk.
Old boys trekken zonder boer de landbouw niet vlot Zonder goede boerensteun was de handreiking van herensociëteit AgriNL aan het kabinet gedoemd te mislukken, ook met juiste cijfers. Plannen over, maar zonder de boeren (of andere beroepsgroepen0 redden het niet, blijkt ook uit eerdere plannen.
Actieve depressies brengen neerslag en zachte lucht De oogst van onder meer aardappelen, suikerbieten en snijmaïs is nog in volle gang. Soms is het even stelen tussen de buien door, maar komende week lijkt het oppassen geblazen. Weerman Robert de Vries geeft zijn verwachtingen en indrukken van het aanstaande weer.
Een vijfde kosten Duitse veehouder niet gedekt Het gaat niet zo slecht met het melkveehoudersinkomen als in 2020, maar in de eerste helft van dit jaar kwamen Duitse melkveehouders nog altijd 21% tekort op hun berekende productiekosten, stelt de EMB.
'Directie ForFarmers moet snel ingrijpen' De prestaties van ForFarmers staan al langere tijd onder druk. Volgens analist Christophe Beghin van de Belgische zakenbank Kempen wordt het hoog tijd dat de directie in Lochem in actie komt.
Rabobank kritisch over handreiking AgriNL Rabobank Nederland neemt anders dan veel andere partijen niet expliciet afstand van de handreiking van AgriNL aan het kabinet. Dit laat directeur Food & Agri, Carin van Huët, weten mede namens topman Wiebe Draijer.
Directeur NZO maakt overstap naar A-ware NZO-directeur Oscar Meuffels maakt de overstap naar Royal A-ware, van de belangenbehartiging naar het bedrijfsleven. Bij A-ware wordt hij directeur Public Affairs & Corporate Social Responsibility.
Wat valt op aan de melkprijzen dit najaar? Hoe muteren de melkprijzen bij de verschillende fabrieken dit najaar? En wie betaalde in de afgelopen twaalf maanden de beste melkprijs? In deze video neemt marktexpert Wouter Baan je mee in de recente ontwikkelingen. Ook gaat hij in op de verwachtingen voor het vierde kwartaal.
Kaas, boter en melkpoeder blijven flink plussen Waar de vloeibare zuivelprijzen afvlakken, stijgen de vaste zuivelprijzen door. Marktexpert Wouter Baan neemt je in deze marktupdate mee in de belangrijkste ontwikkelingen. 
Export fokvee mag weer via niet Europese rustplaats Nederlandse exporteurs kunnen vanaf 1 november weer fokvee exporteren naar bestemmingen waarbij onderweg buiten Europa gelegen rustplaatsen moeten worden aangedaan. Vee&Logistiek Nederland meldt dat de sector in samenspraak met het ministerie van LNV en de NVWA een werkwijze heeft ontwikkeld met betrekking tot dierenwelzijn.