Stichting Mesdag-Zuivelfonds NLTO
Van Limburg Stirumweg 25
9291KB Kollum
mesdagfonds@gmail.com

Laatste nieuws

‘Bug’ in rekenmodel OPS oorzaak onjuist stikstofcijfer

02-03-2020 - Op 20 februari heeft Mesdagfonds in een persconferentie in Den Haag een onjuist percentage naar buiten gebracht. Het betreft het percentage van het aandeel van 25% aan stikstofdepositie op natuurgebieden, dat afkomstig zou zijn van de landbouw. Dit percentage is berekend met het rekenmodel OPS en de emissie-datasets die het RIVM op 7 januari 2020 samen met een gebruikershandleiding openbaar heeft gemaakt. Een ‘bug’ in rekenmodel OPS, die tijdens de runs onmogelijk kon worden opgemerkt en ook niet was vermeld in de handleiding, blijkt de oorzaak van de onjuiste berekening. Mesdagfonds laat de berekening nu opnieuw uitvoeren. Wat het juiste percentage is, is op dit moment nog niet bekend.

Het percentage van 25% in het ‘Mesdagonderzoek’ werd meteen ter discussie gesteld door het RIVM. Het percentage zou te laag zijn. Het RIVM meldde in de media ook de vermoedelijke redenen: de onderzoekers van Mesdagfonds zouden ook Natura2000-gebieden die bestaan uit water hebben meegeteld, terwijl alleen de 118 stikstofgevoelige gebieden in ogenschouw genomen hadden moeten worden. Ook zou een minder verfijnd raster zijn gebruikt.

Mesdagfonds heeft daarop nader onderzoek ingesteld. Een minder verfijnd raster geeft hooguit een geringe afwijking. Evenmin blijken de ‘waterige’ natuurgebieden de onderliggende oorzaak. Temeer daar de zogenaamde PAS-lijst met 118 gebieden samen met de PAS is vervallen. Momenteel geldt een uitgebreidere lijst, waarop ook gebieden met water staan.[1]

‘Bug’ in OPS-model
De oorzaak blijkt van een geheel andere aard. De onderzoekers van Mesdagfonds hebben direct na de persconferentie volledige transparantie en openbaarheid gegeven van de invoerdata, de runs en uitvoerdata. Op basis van deze informatie signaleerde een oplettende RIVM-medewerker een ‘hickup’ tussen rekenmodel OPS en de invoer vanuit de beschikbaar gestelde databestanden. OPS zou niet goed overweg kunnen met invoerbestanden met meerdere stoffen (in dit geval stikstofoxiden en ammoniak), waardoor er onjuiste resultaten zijn gegenereerd. De RIVM-medewerker gaf aan dat met het ‘opsplitsen’ van de invoer-datasets, de runs wel tot correcte uitkomsten zouden leiden.  

Deze ‘bug’ in de OPS-software hebben wij helaas niet kunnen voorzien. Bij de levering van het materiaal door het RIVM was expliciet aangegeven dat hiermee de depositieberekeningen uitgevoerd konden worden. De onderzoekers van Mesdagfonds hebben nauwgezet de door het RIVM beschikbaar gestelde gebruikershandleiding en documentatie gevolgd. Daarin was echter niet opgenomen dat OPS alleen overweg kan met ‘opgesplitste’ invoerbestanden. Sterker nog, bij de invoer geeft OPS juist aan wél overweg te kunnen met meerdere stoffen tegelijk (het invoerveld maakt variabelen mogelijk). OPS deed tijdens de runs verder ‘gewoon’ zijn werk, en rekende de emissies van zowel stikstofoxiden als ammoniak om in stikstofdeposities, ook weer keurig uitgesplitst per stof. OPS gaf daarbij geen enkele controle- of foutmelding. Wanneer een model niet met een bepaalde invoerwijze overweg kan, behoort het model dat te signaleren. Bij OPS ontbreken echter alle gangbare checks op de invoerdata (het model slaat direct aan het rekenen, ook als de invoer niet klopt). Gebruikers behoren hier op gewezen te worden. Dat is niet gebeurd. Pas achteraf werd deze extra ‘gebruikersinstructie’ verstrekt. (Wanneer het RIVM het model inhoudelijk had laten toetsen, zou dit hiaat aan het licht zijn gekomen).

Inmiddels hebben de onderzoekers geconstateerd dat ook de output-bestanden van het RIVM zelf, ten behoeve van de Commissie Remkes, niet matchen met cijfers die het RIVM naar buiten heeft gebracht. Hieruit blijkt een lager aandeel voor de landbouw, dan voorgesteld. Vanuit Mesdagfonds zijn hierover in de afgelopen weken herhaaldelijk vragen gesteld, maar een antwoord blijft tot nu toe uit. De Commissie Remkes bracht in september 2019 een aandeel van 46% voor de landbouw naar buiten (een vergelijkbaar percentage als de depositie op stikstofgevoelige natuurgebieden).

Conclusies die niet ter discussie staan
Uitsluitend het percentage van 25% staat ter discussie. De conclusies die Mesdagfonds naar buiten bracht t.a.v. de effectiviteit van maatregelen en de haalbaarheid van kritische depositiewaarden, staan nadrukkelijk niet ter discussie. Deze conclusies zijn namelijk getrokken op basis van andere datasets en analyses. Onderstaande conclusies staan dus niet ter discussie:
  • De Commissie Remkes heeft onjuiste cijfers naar buiten gebracht, deze commissie baseerde zich op onvolledige en weinig transparante informatie.
  • Ook bij een volledig verbod op de landbouw, wordt de kritische depositiewaarde (stikstofnorm) in zeventig procent van de stikstofgevoelige natuurgebieden niet gehaald.
  • De depositie wordt veroorzaakt door heel veel bronnen, die allemaal een klein beetje doen. Het saneren van een aantal ‘piekbelasters’ (volgens de definitie van de minister: bedrijven met hoge emissies) draagt relatief weinig bij aan de stikstofdoelstellingen. Ook omdat er geen lineair verband is tussen emissies en deposities op Natura2000. Kortom: alle kleine beetjes helpen niet.
  • De miljardenschades in de bouw waren niet nodig geweest, als de depositieberekeningen voor de vergunningen en vanuit emissieregistratie waren gekoppeld.

 
Slotopmerkingen
Mesdagfonds vindt dat rekenmodellen en datasets van de overheid transparant, controleerbaar en reproduceerbaar moeten zijn, conform de wetenschappelijke spelregels die voor iedereen gelden. Externe specialisten, en niet alleen RIVM medewerkers, moeten kunnen werken met het aangeleverde materiaal. Er moet dus een goede, dat wil zeggen volledige, handleiding beschikbaar zijn voor iedereen die deskundig is op het gebied van rekenmodellen en datasets.
Mesdagfonds laat op dit moment de berekeningen omtrent het aandeel landbouw in de stikstofdepositie op natuurgebieden opnieuw uitvoeren. Ook omdat met het vervallen van de PAS niet alleen de 118 stikstofgevoelige gebieden relevant zijn, maar ook een 12-tal waterige gebieden. Mesdagfonds wil extra computercapaciteit inhuren, zodat de rekentijd kan worden bekort.
 
Met vriendelijke groet,
Jan Cees Vogelaar,
Voorzitter Mesdag Zuivelfonds
 

Nieuws

Word 1 maand boer en werk aan duurzame wereld Kan het zo zijn dat wij als bodemonderzoekers ons te ver in de bodem hebben ingegraven? Zijn we het zicht kwijtgeraakt toen we zagen hoe mooi de processen waren, die zich onder de grond afspelen?
Global Dairy Trade daalt voor vijfde keer op rij De Global Dairy Trade (GDT)  is vandaag (15 juni) voor de vijfde keer op rij met een daling van de gemiddelde prijs afgesloten. Hoewel de verliezen steeds beperkt zijn, lijkt het onduidelijk welke koers de mondiale zuivelmarkt gaat kiezen nu in veel regio's de coronamaatregelen langzaam worden versoepeld.
Hoge ruwvoerprijzen helpen de handel niet Het is niet wild in de ruwvoerhandel. Voor veehouders is het een drukke tijd waardoor er wat minder aandacht is voor de fouragehandel. Wat nodig is gebeurt gewoon maar op extra werken zitten de meeste veehouders nu niet te wachten. De relatief hoge voerprijzen helpen de ruwvoerhandel ook niet bepaald. “Je moet er behoorlijk aan trekken op het moment”, volgens verschillende handelaren. Daar komt nog bij dat er volop gras beschikbaar is. Veehouders zitten in een spagaat. Een topproductie met relatief duur voer, of de laatste kilo’s melk laten schieten en wat meer gras voeren.
Grote stalbrand bij kalverhouderij in Elspeet In Elspeet woedt vanmiddag (15 juni) een grote brand op een boerderij met kalveren. Meerdere schuren staan in brand.
Voederwaarde tweede snede erg wisselend De tweede snede zit bij het overgrote deel van de Boerenbusiness ruwvoertour deelnemers in de bult. Deze snede heeft alles gezien wat het nodig had en de kwaliteit is dan ook goed. De vers gras monsters uit verschillende hoeken van Nederland worden weergegeven. 
Welke zuivelverwerker pakt koppositie in mei? De positieve ontwikkeling van de melkprijzen heeft ook in de maand mei doorgezet. De 7 Nederlandse melkverwerkers die meedoen aan de Melkprijsvergelijker van Boerenbusiness hebben allen een hogere melkprijs bekendgemaakt. Welke verwerkers zijn een plekje gestegen in de prijsvergelijker?
Nederlandse melkaanvoer maakt kleine inhaalslag De Nederlandse melkaanvoer lag de eerste paar maanden van het jaar doorgaans onder het niveau van vorig jaar. Over de maand mei wordt een kleine inhaalslag gemaakt en is er geen negatief verschil ten opzichte van de melkproductie van vorig jaar.
Landbouwexport ook Q1 minder coronagevoelig De Nederlandse export heeft door de coronacrisis een stevige tik gehad. De landbouwexport is veel minder coronagevoelig, in 2020 kwam deze zelfs uit op een record. Inmiddels zijn ook de cijfers van het eerste kwartaal bekend. Cor Pierik, hoofd Landbouw bij het CBS, zet alles uiteen in Boerenbusiness Feiten.
Franse melkaanvoer sluit zwakke periode af De Franse melkproductie heeft na een zwakke start in de eerste 3 maanden van het jaar wat herstel getoond. De geproduceerde volumes over april lagen rond de 5-jarig gemiddeldes. Ook was de melkaanvoer in april 2021 groter dan in dezelfde maand een jaar eerder.
A-ware geeft voor het eerst Belgische melkprijs door A-ware heeft voor de eerste keer de melkprijs voor juni bekend gemaakt aan haar leveranciers in België. In een e-mail aan de Belgische melkveehouders meldt het zuivelconcern voor juni een standaardmelkprijs uit te betalen van €34,50 per 100 kilo.
DMK tevreden met tikkie minder winst en omzet De DMK Group heeft ondanks de coronacrisis een stabiel boekjaar 2020 achter de rug. De Duitse zuivelgigant, waar DOC Kaas onderdeel van uitmaakt, kijkt tevens optimistisch naar het lopende jaar.
FAO waarschuwt voor record aan importkosten De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) waarschuwt ervoor dat de wereldwijde kosten van voedselimport dit jaar flink stijgen. Naar verwachting stijgen de importkosten dit jaar naar een nieuw record en importeert China meer mais.
Award biedt podium voor agrarisch vernuft Boerenbusiness, het online platform voor topondernemers in de agrarische sector, reikt dit jaar voor de derde keer de Agribusiness Award uit. We nodigen bedrijven uit de Nederlandse agribusiness van harte uit om zich vanaf 14 juni 2021 met hun innovatie in product, dienst of bedrijfsproces in te schrijven voor de Agribusiness Award 2021! 
Overheid weegt grootste stikstofbron niet mee Natuur krijgt stikstof aangevoerd vanuit de lucht (afkomstig vanuit landbouw, industrie, logistiek). De omvang van deze bron wordt tot op de gram becijferd, elk jaar opnieuw. Maar natuur krijgt óók stikstof aangevoerd vanuit de eigen bodemvoorraad. Dit is nog wel de grootste stikstofbron, die niet wordt gekwantificeerd en meegewogen in het stikstofbeleid
Eindelijk betere prijzen voor kalveren Melkveehouders die in de maand mei en juni nuchtere kalveren verkopen, krijgen voor het eerst sinds 2019 weer meer dan €35 voor een >45kg vaarskalf. Nu de prijzen eindelijk zijn verbeterd, is er voor zowel de kalverhouder als de melkveehouder...
Zo groeien de snijmaïs en de voederbieten Dat het weer een hele andere start van het groeiseizoen dan normaal voor de mais, is geen twijfel over mogelijk. In deze fotoreeks wordt weergegeven hoe de maïs- en voederbieten er voorstaan bij de Boerenbusiness Ruwvoertour deelnemers. 
Verenigde Staten zien zuivelexport stijgen De Verenigde Staten hebben in april goede zaken gedaan op de wereldzuivelmarkt. Het land zag de geëxporteerde hoeveelheid zuivel over april fors groeien ten opzichte van april 2020.  Dat blijkt uit cijfers van de Zuivel Export Raad (USDEC) van het land.
Overgang en aanbod laten zuivelnoteringen dalen Het mooie weer en de open terrassen hebben op de zuivelmarkt in Noordwest-Europa nog niet tot de verwachte hogere zuivelnoteringen geleid. Sterker nog, de prijzen zijn deze week voor de tweede opeenvolgende week gedaald. Hoe komt dit?
Landbouw groeit dit jaar voorbij niveau 2019 De landbouwsector groeit dit jaar voorbij het niveau van 2019, verwacht Rabobank. Wel zijn er onderlinge verschillen. In de akkerbouw wordt een omzetkrimp van -1% verwacht, terwijl Rabobank voor de grondgebonden veehouderij een groei van de omzet van 4% verwacht. 
Verdwijnt Amerikaanse zuivel uit schappen EU? Vertegenwoordigers van zuivelverwerkers en exporteurs in de Verenigde Staten vrezen nieuwe regels die de Europese Unie (EU) gaat invoeren. De EU hanteert vanaf 21 augustus strengere import eisen voor zuivel en bewerkt voedsel.